logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

 

Lek. Natalia Palka

 

Prewencja chorób układu krążenia to inaczej działania i programy zdrowotne, których celem jest zapobieganie nowym lub kolejnym zachorowaniom na choroby serca lub naczyń, takie jak: choroba niedokrwienna serca, udar niedokrwienny mózgu, choroby tętnic obwodowych. Do celów działań prewencyjnych można także zaliczyć przeciwdziałanie inwalidztwu i przedwczesnym zgonom z powodu tych chorób.

Zapobieganie nowym przypadkom chorób układu krążenia to tzw. prewencja pierwotna, a zapobieganie powtórnym przypadkom chorób nazywamy prewencją wtórną.

Zawał serca i udar mózgu w większości są konsekwencją rozwijającej się przez dziesięciolecia miażdżycy. Choroba ta rozwija się od młodości, a manifestuje się z opóźnieniem, pod postacią groźnych dla zdrowia i życia skutków. Jej postęp w dużej mierze zależy od poddających się modyfikacji czynników ryzyka.

Czynnik ryzyka to cecha indywidualna lub element stylu życia, który zwiększa ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia. Są wśród nich czynniki ryzyka modyfikowalne i niemodyfikowalne:

  • czynniki ryzyka niemodyfikowalne (czyli takie, na które nie mamy wpływu): np. wiek, płeć, wczesne występowanie w rodzinie choroby sercowo- naczyniowej;

  • czynniki ryzyka modyfikowalne (czyli takie, których wstępowanie możemy ograniczyć): np. nadciśnienie tętnicze, cukrzyca, otyłość, stopień aktywności fizycznej, dieta, poziom cholesterolu, palenie tytoniu, używki, stres.

Oprócz stylu życia na rozwój chorób układu krążenia mają wpływ czynniki genetyczne. Można zatem stwierdzić, że każdy jest zagrożony miażdżycą - jednak rozpoznanie czynników ryzyka i zmiana czynników modyfikowalnych, pozwala opóźnić rozwój miażdżycy i zapobiega wielu chorobom układu krążenia. To zapobieganie przez modyfikację stylu życia to właśnie prewencja (inaczej profilaktyka).

Istnieją dwa podejścia (strategie) do prewencji chorób układu krążenia:

  • strategia ogólnopopulacyjna - działania prozdrowotne dotyczą całej populacji (czyli osób zdrowych i chorych, w różnym wieku);

  • strategia wysokiego ryzyka - opieką obejmuje się osoby szczególnie narażone na rozwój chorób układu krążenia.

Poprawa sytuacji związanej z epidemią chorób układu krążenia zależy od lepszej organizacji systemu opieki zdrowotnej i wzrostu świadomości zdrowotnej całego społeczeństwa na temat czynników ryzyka zawału serca i udaru mózgu. W wielu krajach, w tym także w Polsce, prowadzi się badania na temat zapobiegania rozwojowi miażdżycy i występowaniu chorób układu krążenia. Celem tych badań jest skuteczniejsze zapobieganie tym chorobom. Dzięki temu w wielu krajach udało się opanować epidemię chorób układu krążenia.

 

Fot. Aktywny wypoczynek jako metoda prewencji chorób układu sercowo-naczyniowego

Piśmiennictwo:

  1. Podolec P. i wsp. „Podręcznik Polskiego Forum Profilaktyki tom I” pod redakcją prof. dr. hab. Piotra Podolca, s. 75-128

  2. Czwarta Wspólna Grupa Robocza Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i innych towarzystw do spraw prewencji chorób sercowo-naczyniowych w praktyce klinicznej Europejskie wytyczne dotyczące prewencji chorób sercowo-naczyniowych w praktyce klinicznej – wersja skrócona, Kardiol Pol 2008; 66, supl. I : 1–41

 

 

Kwiecień 2018
P W Ś C Pt S N
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30

TAGI

Polityka prywatności