logo małopolska
PROFILAKTYKA
W MAŁOPOLSCE

Dr n. med. Anna Tyrka

 

Cukrzyca jest przewlekłą chorobą charakteryzujących się podwyższonym poziomem glukozy (hiperglikemią) wynikającą z defektu wydzielania lub działania insuliny.

Przewlekła hiperglikemia w cukrzycy powoduje uszkodzenie, zaburzenia czynności i niewydolność różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych [1]. Cukrzyca rozwija się powoli, początkowo nie dając żadnych objawów. Często jest rozpoznawana dopiero wtedy, kiedy występują powikłania: zawał serca, udar mózgu, miażdżyca tętnic kończyn dolnych, zaburzenia widzenia lub niewydolność nerek. Ryzyko tych chorób jest większe u pacjentów z cukrzycą z powodu większego tempa rozwoju miażdżycy.

Badania w kierunku cukrzycy u pacjentów z rozpoznana chorobą wieńcową i tych, którzy mieli zawał serca są ważne ze względu na rolę, jaką cukrzyca odgrywa w rozwoju chorób serca.

Wcześnie rozpoznając i lecząc cukrzycę można zapobiec wielu powikłaniom ze strony układu sercowo-naczyniowego.

Pacjenci z chorobą wieńcową powinni mieć wykonywane badania w kierunku cukrzycy, zwłaszcza jeśli choroba występowała u nich w rodzinie lub mają inne czynniki ryzyka tego schorzenia, takie jak nadwaga czy otyłość, siedzący tryb życia oraz nadciśnienie tętnicze.

Przesiewowo u kobiet i mężczyzn po 45 roku życia zaleca się badanie cukru − glikemii na czczo, co najmniej raz na trzy lata. A raz w roku to badanie należy wykonywać u osób z cukrzycą w rodzinie i/lub czynnikami ryzyka miażdżycy w wywiadzie.

Prawidłowe stężenie glukozy we krwi na czczo powinno mieć wartość mniejszą niż 5,6 mmol/l (100 mg%). U osób z wartością glikemii na czczo 5,6-6,9 mmol/l (100-125mg%) powinno się wykonać doustny test tolerancji glukozy (OGTT) [1]. Ponadto u pacjentów z prawidłowym poziomem glukozy we krwi ale z rozpoznaną chorobą wieńcową, zespołem metabolicznym, glikozurią oraz u kobiet w ciąży i u osób starszych zalecany jest OGTT jako dodatkowe badanie. Każdy pacjent z ostrym zespołem wieńcowym (OZW), z wyjątkiem pacjentów z uprzednio zdiagnozowanych cukrzycą, 4–5 dni po OZW powinien mieć wykonane OGTT [2].

Cukrzyca i choroba wieńcowa, a tym samym zawał serca, są ze sobą powiązane. Zazwyczaj osoby obciążone wysokim ryzykiem cukrzycy oraz chorzy z bezobjawową cukrzycą nie mają świadomości stopnia zagrożenia, w jakim się znajdują.

Najczęstszą przyczyną śmierci u dorosłych cierpiących na cukrzycę są powikłania sercowo-naczyniowe.

Cukrzyca zwiększa ryzyko progresji choroby wieńcowej. U osób chorych jednocześnie na chorobę wieńcową i cukrzycę szybciej można dostrzec objawy niedokrwienia i to właśnie zawał jest jednym z powikłań cukrzycy.

U chorych z chorobą wieńcową i cukrzycą rokowanie jest dwu- trzykrotnie gorsze aniżeli w populacji ogólnej [3].

Dlatego tak ważne jest zapobieganie cukrzycy oraz odpowiednie leczenie, jeśli już wystąpiła u osób, które mają problemy z sercem. Dobrą kontrolę cukrzycy definiuje się jako wartość HbA1c < 7,0% (53 mmol/mol) zasadniczo oraz < 6,0% (42 mmol/mol) w indywidualnych przypadkach [1].

Dla pacjenta z chorobą wieńcową i cukrzycą niezwykle ważna jest kontrola nie tylko cukrzycy, ale również wszelkich innych czynników ryzyka choroby wieńcowej. Osoby otyłe lub z nadwagą powinny schudnąć, aby utrzymać poziom cukru we krwi pod kontrolą. Należy ponadto leczyć nadciśnienie tętnicze, podwyższony poziom cholesterolu, rzucić palenie papierosów.

 

POZIOM GLUKOZY

INTERPRETACJA

<7,8mmol/l (140mg/dl)

Nieprawidłowa glikemia na czczo (IGF)a

stan przedcukrzycowy

7,8-11,0mmol/l (140-199mg/dl)

Nieprawidłowa tolerancja glukozy (IGT) –

stan przedcukrzycowy

>11,1mmol/l (200mg/dl)

Cukrzyca

a tylko jeśli glikemia na czczo 5,6-6,9mmol/l (100-125mg/dl); jeśli glikemia na czczo <5,6mmol/ l (100mg/dl) – wynik testu OGTT jest prawidłowy

Ryc. Interpretacja wyników doustnego testu tolerancji glukozy.

 

Piśmiennictwo:

  1. Jacek Sieradzki, Ewa Płaczkiewicz-Jankowska: Cukrzyca. W: Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski: Interna Szczeklika 2018. Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, Kraków 2018

 

  1. Małecki M, Kozek E, Zozulińska-Ziółkiewicz D, et al. Polish Forum for Prevention Guidelines on Diabetes: update 2017. Kardiol Pol. 2017; 75(6): 628–631, doi: 10.5603./KP.2017.0111.

 

Sierpień 2019
P W Ś C Pt S N
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31

TAGI

Polityka prywatności