Profilaktyka w Małopolsce

logo małopolska

1. Co to jest ciśnienie tętnicze?

Ciśnienie tętnicze jest to siła, z jaką krew działa na naczynia, w których płynie. Wartość ciśnienia tętniczego oznacza się dwiema liczbami, np.

2. Co to jest nadciśnienie tętnicze?

Nadciśnienie tętnicze to długotrwale utrzymujące się wysokie wartości ciśnienia tętniczego, tzn. powyżej 140/90mmHg u dorosłych i powyżej norm odczytanych z siatek centylowych u dzieci.

3. Jakie są przyczyny nadciśnienia tętniczego?

  • U osób dorosłych występuje najczęściej nadciśnienie tętnicze samoistne, które wynika zwykle z niezdrowego trybu życia.
  • U młodych osób zwykle jest ono spowodowane uchwytną przyczyną, najczęściej chorobami nerek. Coraz częściej jednak zachorowanie na nadciśnienie tętnicze u dzieci i młodzieży, podobnie jak u dorosłych, jest spowodowane niezdrowym stylem życia.

4. Jak często występuje nadciśnienie tętnicze?

  • Nadciśnienie tętnicze występuje u 1/3 dorosłych Polaków, co stanowi 9,5 mln osób.
  • Rozpowszechnienie nadciśnienia zwiększa się z wiekiem. W wieku >45 lat choruje około 45% osób, a w wieku > 65 lat około 60% osób.
  • Nadciśnienie tętnicze występuje również u dzieci i młodzieży – choruje na nie 3% osób przed ukończeniem 18 roku życia.

5. Jak rozpoznać nadciśnienie tętnicze?

Nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się na podstawie pomiarów ciśnienia tętniczego za pomocą ciśnieniomierza (aparatu do mierzenia ciśnienia).
  • u dorosłych nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się, jeśli ciśnienie jest wyższe lub równe 140 mmHg dla ciśnienia skurczowego lub 90 mmHg dla ciśnienia rozkurczowego
  • u dzieci i młodzieży nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się, jeśli wynik przekracza prawidlową wartość dla danego wieku i płci odczytaną z siatek centylowych.
W tabeli 1 przedstawiono wartości ciśnienia tętniczego (dla dzieci i młodzieży odczytane z siatek centylowych), od których rozpoznajemy nadciśnienie tętnicze.


  Ciśnienie skurczowe [mmHg] Ciśnienie rozkurczowe [mmHg]
wiek [lata] dziewczęta chłopcy
11 123 125
14 129 132
dorośli 140 90


Tabela1. Wartości graniczne do rozpoznania nadciśnienia tętniczego w różnym wieku.

6. Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie tętnicze?


Zasady prawidłowego pomiaru ciśnienia tętniczego

• przed pomiarem odpocznij co najmniej 5 minut

• nie wykonuj pomiaru po intensywnym wysiłku lub obfitym posiłku

• dobierz odpowiedni mankiet

• usiądź i oprzyj rękę np. na stole, tak, aby mankiet znajdował się na wysokości serca.

• wykonaj przynajmniej dwa pomiary oddzielone 1–2-minutową przerwą, jako ostateczny wynik przyjmij średnią arytmetyczną z pomiarów.


UWAGA! Wykonany wysiłek lub stres może powodować krótkotrwały wzrost ciśnienia tętniczego, a pojedynczy wynik nie upoważnia do rozpoznania choroby.

7. Na którym ramieniu należy mierzyć ciśnienie tętnicze?

Ciśnienie tętnicze należy mierzyć na tym ramieniu, na którym ciśnienie tętnicze jest wyższe. Wartości ciśnienia tętniczego na obu ramionach mogą się różnić – dlatego pierwszy pomiar ciśnienia należy wykonać na lewym i prawym ramieniu.

Prawidłowo różnica ciśnień po obu stronach dla ciśnienia skurczowego nie powinna przekraczać 20 mmHg, a dla ciśnienia rozkurczowego 10 mmHg. W przypadku większej różnicy ciśnień należy skonsultować się z lekarzem.

8. Jakie są objawy nadciśnienia tętniczego?

Nadciśnienie tętnicze nie boli i zwykle nie daje żadnych objawów aż do czasu rozwoju groźnych powikłań.
Rzadko objawia się w postaci bólu głowy, uczucia kołatania serca, uderzeń gorąca (wypieki na twarzy), zawrotów głowy, duszności.

9. Jakie są powikłania nadciśnienia tętniczego?

Nadciśnienie tętnicze, które nie jest odpowiednio leczone, prowadzi do poważnych powikłań.

Należą do nich:
• zawał serca,
• udar mózgu,
• niewydolność serca,
• niewydolność nerek,
• otępienie,
• ślepota.

Nadciśnienie tętnicze jest również jedną z najczęstszych przyczyn zgonów.

10. Jak zapobiegać nadciśnieniu tętniczemu?

Najważniejszą metodą zapobiegania nadciśnienie tętniczemu jest zdrowy styl życia, a zwłaszcza większa aktywność fizyczna, odpowiednia dieta i prawidłowa masy ciała.

Wprowadzenie zasad zdrowego stylu życia jest również podstawą leczenia nadciśnienia tętniczego i może doprowadzić do osiągnięcia prawidłowego ciśnienia tętniczego bez konieczności stosowania leków.

11. Jak nie przeoczyć nadciśnienia tętniczego?

Pomiar ciśnienia tętniczego u każdej osoby w każdym wieku (także u dzieci i młodzieży) powinien być wykonywany przynajmniej raz w roku. Aż u 30% dorosłych Polaków nadciśnienie tętnicze pozostaje nierozpoznane.

TAGI

Deklaracja Dostępności           Polityka prywatności