Profilaktyka w Małopolsce

logo małopolska
dr n. med. Bartosz Sobień

Ponad 50% osób dorosłych w Polsce - podobnie jak w innych krajach - cechuje "siedzący" tryb życia. Problem niedostatecznej aktywności fizycznej i jej konsekwencji zdrowotnych dotyczy w coraz większym stopniu dzieci i młodzieży.

Aktywność fizyczna odgrywa bardzo ważna rolę w profilaktyce wielu chorób, w tym także chorób układu krążenia. Jest ona traktowana także jako część procesu ich leczenia. Niedostateczna ilość i częstotliwość wysiłku fizycznego uznawana jest za ważny czynnik zwiększający umieralność między innymi z powodu chorób układu krążenia i nowotworów.

Aktywność fizyczna jest obecnie traktowana jako nieodłączna część zdrowej i zrównoważonej diety. Nie należy jej pomijać przy doborze ilości i jakości spożywanych pokarmów oraz ich kaloryczności. W planowaniu diety powinno się uwzględniać ilość dostarczanych składników odżywczych, która może różnić się od ilości składników w diecie osób cechujących się małą aktywnością fizyczną.

Dowiedziono także, że regularna aktywność fizyczna korzystnie wpływa na organizm jako całość, funkcjonowanie umysłu i jednocześnie zmniejsza ryzyko zapadalności na wiele chorób przewlekłych. Osoby aktywne fizycznie żyją przeciętnie o 5-7 lat dłużej.

Główne korzyści wynikające z uprawiania sportu i regularnej aktywności fizycznej:

·           wzmocnienie aparatu ruchowego – kości i mięśni,

·           poprawa samopoczucia i zdrowie umysłowe,

·           zmniejszenie ryzyka nadwagi i otyłości,

·           poprawa profilu lipidowego (czyli zmniejszenie stężenia cholesterolu),

·           zapobieganie rozwojowi nadciśnienia tętniczego,

·           dzięki wszystkim powyższym zmniejszenie ryzyka chorób układu krążenia, nowotworów i wielu innych schorzeń przewlekłych.

Badania dowodzą, że im bardziej regularna i częstsza aktywność fizyczna, tym większe korzyści z niej płynące. Powinna ona wypełniać większość, a najlepiej wszystkie dni tygodnia.  

Zalecana aktywność fizyczna dla osób zdrowych to wysiłki o umiarkowanej  intensywności wykonywane systematycznie (co najmniej 3 razy w tygodniu, a najlepiej codziennie), trwające nie mniej niż 30 minut (2,5-5 godzin tygodniowo).

Nawet wysiłki o mniejszej intensywności lub krótszym czasie trwania zawsze są lepsze niż "lenistwo ruchowe".

W przypadku dzieci i młodzieży zalecane jest 60 minut dziennie na aktywność fizyczną o umiarkowanej lub dużej intensywności fizycznej. Wskazane jest także ograniczenie przebywania przed ekranem monitora (TV, DVD, komputera) do maksymalnie 2 godzin dziennie.



Rys. Pływanie w basenie

 

Piśmiennictwo:

  1. Stańczyk J, Kierzkowska B, Kopeć G i wsp. Wytyczne Polskiego Forum Profilaktyki dotyczące zapobiegania chorobom układu sercowo-naczyniowego u dzieci i młodzieży [złożone do publikacji]


  1. Piotrowicz R, Kopeć G, Podolec J et al. Wytyczne Polskiego Forum Profilaktyki Chorób Układu Krążenia dotyczące aktywności fizycznej [złożone do publikacji]


  1. Thompson PD, Franklin B, Balady GJ, Blair S et al : Exercise and acute cardiovascular events : placing the risks into perspective : A scientific statement from the American Heart Association Council on Nutrition, Physical Activity and Metabolism and the Council on Clinical Cardiology in collaboration with the American College of Sports Medicine. Circulation 2007, 115,2358-2368.


  1. Piąta Wspólna Grupa Robocza Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Innych Towarzystw Naukowych ds. Zapobiegania Chorobom Serca i Naczyń w Praktyce Klinicznej.Europejskie wytyczne dotyczące zapobiegania chorobom serca i naczyń w praktyce klinicznej na 2012 rok. Kardiol Pol. 2012;70,supl. I: 1–100.
Deklaracja Dostępności           Polityka prywatności